ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΩΝ

«Ναι, εκτελώ συχνά dessins préparatoires ή esquisses για τα έργα μου. Στην αρχή φτιάχνω πολύ μικρά σχέδια, σαν αυτό, περίπου 15 x 15 εκατοστά, για να μπορέσω να συλλάβω τη σύνθεση του πίνακά μου στην τελική της μορφή. Το αρχικό αυτό σχέδιο προσπαθώ στη συνέχεια να μεταφέρω στη δοσμένη επιφάνεια του πίνακα. Τοποθετώ ένα χαρτί στο τελάρο όπου εκτελώ το σχέδιό μου με τα repentirs του. Μετά χρησιμοποιώ ένα ψιλό χαρτί, papier riz δηλαδή, για το τελικό σχέδιο. Το σχέδιο αυτό το μεταφέρω στον πίνακα με χαρτί carbon. Μετά χωρίζω στις μορφές τους τόνους. Γιατί η ζωγραφική μου γίνεται κατά τρόπο αρκετά περίεργο. Όταν υπάρχει ένταση ή ιδιαιτερότητα σε κάποια στιγμή της ζωής, σχηματίζονται στο νου μου εικόνες, τις οποίες προσπαθώ να μεταφέρω στο μουσαμά. Στην αρχή δημιουργούνται σχήματα και χρώματα ακαθόριστα, που σιγά σιγά παίρνουν μορφή.» Έτσι περιέγραψε κάποτε ο Νίκος Εγγονόπουλος τα πρώτα στάδια της ζωγραφικής του και ακριβώς αυτά τα ενδιάμεσα σχέδια, εκείνα που προσάρμοζαν την αρχική σύνθεση στην επιλεγμένη επιφάνεια του πίνακα, παρουσιάζονται εδώ.

Για να γίνει περισσότερο ορατή η δημιουργική διαδικασία που ακολουθούσε με σχολαστικότητα και απόλυτη ακρίβεια ο υπερρεαλιστής Εγγονόπουλος, τυπώνονται σε ορισμένες περιπτώσεις αντικρυστά το σχετικό προκαταρκτικό esquisse και ο τελικός πίνακας. Τα αρχικά σχέδια, τα οποία ο ίδιος συνήθιζε να ονομάζει bozzetti, ήταν μικρών διαστάσεων και φτιαγμένα με σινική μελάνη, μολύβια χρωματιστά, ακουαρέλες ή κυροχρώματα. Χρησίμευαν στη σύνθεση του θέματος όπως φυσικά και στην επιλογή των χρωμάτων και, στην οριστική τους μορφή, μπορούν να θεωρηθούν ως ο πρωταρχικός πίνακας. Ο τελικός πίνακας ήταν κατά κανόνα λάδι σε μουσαμά, βαμβακερό ή λινό, καθώς δίδασκε ο Παρθένης, σε διαφορετικές χαρακτηριστικές διαστάσεις μέσα στις πέντε δεκαετίες του ζωγραφικού του έργου.

Μετά το έγχρωμο προπαρασκευαστικό σχέδιο ο Εγγονόπουλος σχεδίαζε το θέμα με κάρβουνο και μολύβι σε απλό χαρτί ή συχνότερα σε ριζόχαρτο, που οι διαστάσεις του ήταν ίδιες με αυτές του τελάρου, κάνοντας συγχρόνως τις αναγκαίες repentirs, τις διορθώσεις και τις συμπληρώσεις ώστε η σύνθεση να αποκτήσει την επιθυμητή κλίμακα. Με μολύβι έκανε τις αρμονικές χαράξεις, ενώ στα περιγράμματα, για να δημιουργήσει τους τόνους του κιαροσκούρο, χρησιμοποιούσε λεπτό κάρβουνο από ξύλο φλαμουριάς ή ιτιάς. Το σχεδίασμα αυτό ήταν κατά κάποιο τρόπο το οριστικό και, χρησιμοποιώντας το ως ανθίβολο, μετέφερε τη σύνθεση στο μουσαμά όπου περνούσε στα χρώματα. [...]